EMEP Milletvekili İskender Bayhan, soru önergesiyle Öz-Ka Lastik işçilerinin onayı alınmaksızın imzalanan toplu iş sözleşmesini ve bu süreçte işçilerin yaşadığı hak kayıplarını TBMM gündemine taşıdı.
Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Kocaeli’de kurulu Öz-Ka Lastik fabrikasında yaşanan hak ihlalleri, kayıt dışı istihdam, ücret adaletsizliği ve sendikal hak gasplarıyla ilgili olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) soru önergesi verdi.
EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, önergeyle Öz-Ka Lastik fabrikasında yaklaşık 800 işçinin çalıştığı süreçte DİSK/Lastik-İş Sendikası ile fabrika heyeti arasında işçilerin onayı alınmaksızın imzalanan toplu iş sözleşmesini (TİS) ve bu süreçte işçilerin yaşadığı hak kayıplarını gündeme taşıdı.
Bayhan, önergede "Fabrika ağır üretim koşullarına ve düşük otomasyon düzeyine rağmen işçilere sektör ortalamasının altında açlık düzeyinde ücret vermekte, 17 yıldır çalışan işçilerin bile eline geçen ücret 33 bin TL düzeyindedir. Ayrıca bu fabrikada Hindistanlı ve Pakistanlı işçiler 22 bin TL gibi daha düşük ücretlerle çalıştırılmakta ve işçilerin ifadelerinde kayıt dışı istihdamın söz konusu olduğu sonucu çıkmaktadır" ifadelerini kullandı.
Satışlar yüzde 56 arttı ama işçilere insanca yaşayacak ücret verilmiyor
Öz-Ka Lastik’in 2023 yılında satışlarını yüzde 56 oranında artırmasına rağmen kurumlar vergisinde yüzde 25 azalma yaşadığını kaydeden Bayhan, buna karşın şirketin ARGE merkezi ve Turquality gibi kamu teşviklerinden yararlanmaya devam ettiğini, işçilere ise insanca yaşamaya yetecek bir ücret artışı sağlamadığını vurguladı.
Bayhan’ın Bakanlığa yönelttiği sorular şöyle:
- İşçilerin onayı alınmadan imzalanan toplu iş sözleşmesi hakkında Bakanlığa ulaşan şikayetler olmuş mudur? İnceleme başlatılmış mıdır?
- Fabrikada çalışan göçmen işçilerin çalışma izinleri ve sosyal güvenlik durumları denetlenmiş midir? Kayıt dışı istihdam ve ücret eşitsizliği iddiaları doğru mudur?
- Öz-Ka Lastik’teki ücretlerin sektör ortalamasının altında olduğu tespiti doğru mudur? Bakanlık, ücret dengesizliklerini gidermek için hangi çalışmaları yürütmektedir?
- Öz-Ka Lastik kamu teşviklerinden yararlanmasına rağmen işçilere açlık sınırı seviyesinde ücret ödenmesi hakkında Bakanlığın bir değerlendirmesi veya yaptırımı olacak mıdır?
- Sendikal bürokrasi ve kapitalistler iş birliği ile işçilerin iradesi yok sayılarak imzalanan toplu iş sözleşmelerine karşı; taslaklardan imzaya kadar tüm sürecin işçi referandumuna sunulmasını zorunlu kılacak bir yasal düzenleme yapılacak mıdır?
- Anayasa'da tanımlanmasına rağmen fiilen kullandırılmayan grev hakkı, sendikal özgürlükler ve iş güvencesi için; grev yasaklarının ve sendika barajlarının kaldırılması yönünde Bakanlık olarak hangi adımları atacaksınız?
- Öz-Ka Lastik’te yaşanan iş kazaları ve işçi sağlığı ihlalleri hakkında Bakanlığınızın yaptığı denetimler var mıdır? Varsa bu denetimler hangi tarihlerde yapılmıştır ve sonuçları nelerdir? Önlem almayan fabrika sahipleri hakkında Bakanlığınız hangi yaptırımları uygulamıştır?
Kocaeli’de bulunan Öz-Ka Lastik’te Lastik-İş Sendikası ile patron arasında devam eden TİS görüşmesinde sendikacılar, işçiden habersiz gece yarısı sözleşme imzalamış, işçiler de tepki olarak üretimi durdurmuştu.
