TMMOB Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi Gebze İlçe Temsilciliği Yürütme Kurulu Başkanı Tanfer Yeşiltepe, ''Gebze Cumhuriyet Mahallesi Köroğlu Caddesi'ndeki Bilgi İlkokulu önünde okul çıkış saatinde meydana gelen trafik kazasında, 1. sınıf öğrencisi bir çocuğumuzun servis aracının altında kalarak yaşamını yitirmesi hepimizi derin bir üzüntüye boğmuştur. Yaşamını yitiren çocuğumuzun ailesine ve yakınlarına başsağlığı diliyoruz. Bu ve benzeri kazalarda çocuklarımızın yaşamını yitirmesi, bilimi ve tekniği halkın yararı için kullanmayı toplumsal sorumluluğu olarak gören biz mühendisleri derinden sarsmaktadır. Çocuklarımızın okula güvenli, sağlıklı ve eşit koşullarda ulaşabilmesi anayasal bir hak, kamunun ise temel yükümlülüğüdür. Özellikle Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası ilçelerimiz de okullarımızın sayılarının azlığı, okullarımızın çevrelerinin güvenli olmadığı hepimizin bildiği bir gerçek. Bugün yaşanan bu kaza maalesef ilk değil, çok yakın zaman önce, 10 Aralık 2025 tarihinde, Arapçeşme Mahallesi'nde okul çıkışında evine gitmek için yaya geçidinden geçen 10 yaşındaki Miraç Efe İslam, bir servis minibüsünün çarpması sonucu hayatını kaybetmişti. Artık yeter, çocuklarımızın neşeyle gittiği okullarından cenazelerini almak istemiyoruz. Diğer okullarımız için risk devam etmektedir. Uyarıyoruz; acil olarak tüm okullarımızda benzer kazaların yaşanmaması için çalışma yapalım ve önlem alalım.
Bugün birçok okul çevresinde trafik yoğunluğu, yetersiz altyapı düzenlemeleri ve denetim eksiklikleri nedeniyle öğrenciler ciddi risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle, okul çevrelerinde aşağıda belirtilen önlemlerin ilgili mevzuat ve teknik standartlar doğrultusunda ivedilikle hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Okul Giriş–Çıkış Güvenliği
Okul giriş ve çıkış kapıları mümkün olduğunca ana arterlere değil tali yollara açılmalı; okul kapıları çevresinde araçların kısa ve uzun süreli park etmesi engellenmelidir. Bu düzenlemeler 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Okul Servis Araçları Yönetmeliği ile uyumlu olmalıdır.
Taşımalı Eğitim ve Eğitimde Eşitlik
Taşımalı eğitimin en aza indirilebilmesi için okullar arasındaki eğitim olanakları dengelenmelidir. Kapatılan okullar nedeniyle yürüyerek okula erişebilen çocuk sayısı ciddi biçimde azalmıştır. Taşımalı eğitim zorunlu hâllerde uygulanacaksa, Okul Servis Araçları Yönetmeliği kapsamında standartlara uygun araçlar, gerekli yeterliliklere sahip sürücüler ve denetimli firmalarla çalışılmalıdır.
Okul Çevresi Altyapı Çalışmaları
Okul çevresinde yürütülecek inşaat ve altyapı çalışmaları öğrencilerin bulunmadığı dönemlerde yapılmalıdır. Bu husus çocukların can güvenliği açısından zorunludur.
Yaya Güvenliği ve Kaldırımlar
Okul çevresindeki kaldırımların genişliği, yüksekliği ve sürekliliği denetlenmeli; güvenli hâle getirilerek gerekli onarımlar yapılmalıdır. Kaldırımların ve toplu taşıma duraklarının araçlar tarafından işgal edilmesi engellenmelidir.
Trafik İşaretleri ve Yaya Geçitleri
Okul çevresindeki yaya geçitleri ve trafik işaretleri gözden geçirilmeli; silinmiş yol çizgileri yenilenmeli, gerekli görülen geçitlere sinyalizasyon sistemleri kurulmalıdır. Bu uygulamalar Karayolları Trafik Yönetmeliği ile TS EN 1436 ve TS EN 1463 standartlarına dayandırılmalıdır.
Bisiklet Güvenliği
Bisiklet yolu bulunan okul çevrelerinde bu yolların güvenliği denetlenmeli, okul yakınlarına uygun bisiklet park alanları oluşturulmalıdır.
Servis Araçları Düzenlemeleri
Servis araçları için belirlenmiş park ve bekleme alanları oluşturulmalı, okul sahasına giriş–çıkışlar düzenlenmeli ve işaretlenmelidir. Öğrencilere servis içi davranış kuralları ve yolculuk güvenliği konusunda eğitim verilmelidir.
Aydınlatma ve Geçitler
Okul çevresindeki sokak aydınlatmaları kontrol edilmeli, eksik veya arızalı sistemler giderilmelidir. Bu çalışmalar Yol Aydınlatma Standartları kapsamında yürütülmelidir. Üst ve alt geçitlerdeki güvenlik eksiklikleri de ivedilikle tamamlanmalıdır.
Engelli Erişimi
Engelli öğrenci ve eğitimcilerin okul ulaşımında kullandığı rampalar, asansörler ve erişim yolları sürekli çalışır ve güvenli durumda tutulmalıdır. Bu yükümlülükler 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun kapsamında kamu kurumlarının sorumluluğundadır.
Okul Sahası İçinde Araç Düzeni
Okul sınırları içine giren araçların öğrenciler için ciddi risk oluşturduğu unutulmamalıdır. Servis araçlarının okul sahasına girmesi zorunlu ise, öğrencilerden ayrıştırılmış ve işaretlenmiş park alanları oluşturulmalıdır.
Çocuklarımızın güvenliği ihmal edilemez bir kamusal sorumluluktur. Yaşanan bu acı olay, gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınması gerektiğini bir kez daha göstermiştir.
İlgili tüm kamu kurumlarını, yerel yönetimleri ve denetim mekanizmalarını; bilimsel, teknik ve hukuki sorumlulukları doğrultusunda görevlerini yerine getirmeye ve okul çevrelerinde güvenli ulaşım koşullarını derhal sağlamaya davet ediyoruz.
Yapılacak çalışmalarda yer almak istediğimizi tekrar bildirmek istiyoruz.
Çocuklarımızın yaşam, sağlık ve eğitim hakkı her şeyden önce gelir.
